VOORDRACHTENREEKS
"GESCHIEDENIS IN HET MEETJESLAND"
een organisatie van
HET AMBACHT MALDEGEM
HEEMKUNDIGE BIJDRAGEN UIT HET MEETJESLAND
VVF - MEETJESLAND
HISTORISCH GENOOTSCHAP VAN HET MEETJESLAND
HK ARTHUR VERHOUSTRAETE

zondagvoormiddag 11 april 2010 om 10:30
te IJzendijke
ARCO WILLEBOORDSE
De machtigste man ter wereld in onze streek.
Napoleon in het Meetjesland en West-Zeeuws-Vlaanderen.

Napoleon was de machtigste man van zijn tijd. Sindsdien is hij uitgegroeid tot een van de beroemdste namen uit de geschiedenis. Op vele plaatsen in Europa heeft hij zijn sporen achtergelaten, ook in onze streek. Hij hield zich er bezig met de verbetering van de infrastructuur, zoals de aanleg van land- en waterwegen, en de vernieuwing van vestingwerken.
Een aantal keren heeft hij in eigen persoon de streek bezocht, enerzijds op doortocht naar andere locaties, anderzijds om de voortgang van openbare werken te inspecteren. Deze bezoeken hebben aanleiding gegeven tot het ontstaan van een aantal smeuïge Napoleonlegenden.

Programma:
10:30: geïllustreerde voordracht door Arco Willeboordse in zaal Brasserie Petit Paris, Koninginnestraat 24, IJzendijke.
11:15 - 11:30: wandeling naar Het Bolwerk, Markt 38, IJzendijke. Bezoek aan de tentoonstelling "In de voetsporen van Napoleon"
In de namiddag kunnen gegadigden vrij deelnemen aan een fietstocht langs een aantal schansen uit de tijd van de Staats-Spaanse linies (17e-18e eeuw).

 

zondagvoormiddag 6 juni 2010 om 10:30
in het Oud-Stadhuis van Kaprijke
Prof. dr. MARC BOONE
Gent (12de-16de eeuw): van patriciërs en ambachtslieden.
Nieuwe visies op de geschiedenis van een middeleeuwse grootstad.

De traditionele visie op de geschiedenis van de laatmiddeleeuwse Vlaamse steden is nog steeds schatplichtig aan de sterk romantische visie die in de loop van de 19de en begin 20ste eeuw werd ontwikkeld. Toch blijft een aantal inzichten uit deze reeks opvattingen, zoals deze van Henri Pirenne, erg waardevol. De huidige stand van zaken van onze kennis dienaangaande laat zich evenwel ook sterk beïnvloeden door inzichten gevoed en gegroeid uit een interdisciplinaire kruisbestuiving waarbij argumenten gehaald worden bij de archeologie, de studie van urbanisatie en ruimtegebruik, de representatie in teksten en kunstuitingen allerhande. Aan de hand van dit alles is het (hopelijk) spannend een 'gekend verhaal' als dat van het Gent uit de tijd der Artevelden opnieuw te beluisteren. De voordracht bouwt voort op een tekst die geconcipieerd werd voor de nieuwe stadsgeschiedenis die in de marge van het lanceren van het nieuwe stedelijke historisch museum (het Stam op de Bijloke-site) wordt voorbereid.

zondagvoormiddag 5 september 2010 om 10:30
zaal PAX Kerkhofweg 1 Aalter
Lic. FILIP BASTIAEN
Een verdwenen gebruik.
Uitlezen in het Meetjesland

Een aantal oudere streekgenoten weet zich nog iets te herinneren van het gebruik "uitlezen". Veelal wordt het afgedaan als het lezen van een aantal berichten door de veldwachter na de hoogmis. Bij het verdwijnen van dit gebruik omstreeks 1950 klopt dit beeld grotendeels. Het is echter een eeuwenoud gebruik en onderzoek ervan voor de 19de eeuw schetst ons een veel meer divers beeld. In de lezing, als voorbereiding op een vrij uitvoerig artikel, zullen dan ook talrijke aspecten aan bod komen. Er is vooreerst het juridische kader met onder meer de Gemeentewet van 1836. Van daaruit is het een kleine stap naar de vigerende begrippen in de omgeving. Maar ook de plaats, het tijdstip van het bekendmaken (de enige correcte term) komt aan bod, naast de bekendmaker, de financiële aspecten, het instrumentarium en het rechtsarcheologisch patrimonium, naast natuurlijk ook de aard van de berichten zelf.

woensdag 6 oktober 2010 om 19:30
Kan. Andrieszaal Kloosterstraat Middelburg (Oost-Vlaanderen)
Prof. dr. ALEX VANNESTE
De elektrische draadversperring aan de Belgisch-Nederlandse grens
tijdens de Eerste Wereldoorlog (1915-1918)

Vanaf het voorjaar van 1915 sloot de Duitse bezetter de Belgisch-Nederlandse grens af - van Knokke tot Vaals! - met een elektrische draadversperring waarop een dodelijk efficiënte spanning van 2.000 volt stond. Het leek de bezetter een hindernis bij uitstek om de strijd aan te gaan met vluchtelingen, deserteurs, spionnen, enz. De lezing gaat in op de redenen van de bouw van de elektrische versperring, het optrekken en de technische kenmerken ervan, de nare gevolgen voor de grensbevolking, de wijze waarop velen alsnog deze levensgevaarlijke hindernis omzeilden - maar ook op de talrijke slachtoffers die vielen onder het Duitse vuur en de roekelozen die de moordende kracht van de toen nog nauwelijks gekende elektriciteit onderschatten. Het gaat hier om niet meer en niet minder dan om een voorloper van het IJzeren Gordijn. De lezing wordt ondersteund door origineel film- en fotomateriaal. U hoort levensechte en boeiende avonturen, wetenschappelijk - historisch gefundeerd, waarbij de werkelijkheid vaak de fictie overtreft..

zondagvoormiddag 5 december 2010 om 10:30
De Koperen Leeuw Tieltsesteenweg 30 Eeklo
Dr. MARC CARNIER
De vroegste ontwikkeling van de parochies in het graafschap Vlaanderen

De parochie is veruit de oudste lokale instelling in onze streken. Geen enkele andere organisatie of instelling kan bogen op een geschiedenis van minstens 1000 jaar. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat de invulling van deze instelling gedurende dit millennium dezelfde is gebleven. Een parochie uit de dertiende eeuw was heel verschillend van een parochie uit de achttiende eeuw, laat staan van een parochie uit het begin van 21ste eeuw. In deze lezing zal geprobeerd worden na te gaan wat we nu eigenlijk weten en kunnen weten over het ontstaan van een parochie, welke instanties er actief waren en hoe hun onderlinge verhouding was (bisschop, patroon, pastoor, parochianen....). Wat gebeurde er eigenlijk op dit parochiale niveau? De lezing zal zo veel mogelijk gestoffeerd zijn met voorbeelden uit het Meetjesland.

PRAKTISCHE INFORMATIE
De toegang tot deze vijf lezingen is gratis, iedereen is van harte welkom.
Alle inlichtingen bij Hugo Notteboom: 050 / 71 29 12 of hugo.notteboom@skynet.be